Capital expenditure, of CAPEX, is geld dat je uitgeeft aan activa die je langer dan een jaar gebruikt: machines, voertuigen, gebouwen of grotere softwaresystemen. CAPEX verschijnt niet als kost in je winst-en-verliesrekening in het jaar dat je betaalt. In plaats daarvan wordt het over meerdere jaren afgeschreven.
CAPEX en OPEX zijn twee manieren om geld uit te geven met heel verschillende effecten op je cijfers. Een machine van 24.000 euro is CAPEX. Je banksaldo daalt nu met 24.000 euro, maar bij een gebruiksduur van zes jaar verschijnt er dit jaar maar 4.000 euro afschrijving in de winst-en-verliesrekening. Dezelfde machine huren voor 500 euro per maand is OPEX: 6.000 euro raakt dit jaar de winst-en-verliesrekening en de cash vloeit geleidelijk weg.
Dat verschil is om twee redenen belangrijk. Ten eerste maakt CAPEX je eerste jaar winstgevender lijken dan je banksaldo suggereert. Ten tweede is CAPEX meestal de reden dat een jong bedrijf financiering nodig heeft. Banken lenen makkelijker tegen activa dan tegen salarissen.
Uitgewerkt voorbeeld voor een bakkerij. Oven 45.000 euro, koeling 12.000 euro, winkelinrichting 28.000 euro, bestelwagen 20.000 euro. Totale CAPEX is 105.000 euro voordat het eerste brood wordt verkocht. Bij een gemiddelde gebruiksduur van tien jaar is de jaarlijkse afschrijving 10.500 euro, of 875 euro per maand. De winst-en-verliesrekening draagt 875 euro per maand, terwijl het financieringsplan vanaf dag één 105.000 euro moet dragen.
Twee fouten komen vaak voor. Oprichters boeken de volledige aankoop als kost in de winst-en-verliesrekening en schrijven het daarna ook nog af, waardoor hetzelfde geld dubbel wordt geteld. Of ze plannen CAPEX alleen voor jaar één en vergeten vervangingen. Laptops met een levensduur van drie jaar binnen een plan van vijf jaar betekenen een tweede aankoop in jaar vier.
Het financiële plan van Foundor scheidt investeringen van lopende kosten, zodat beide effecten zichtbaar blijven.
