Opportuniteitskosten zijn de waarde van de beste optie die je opgeeft wanneer je voor iets anders kiest. Elke euro en elk uur kan maar één keer gebruikt worden. De kost van een beslissing is niet alleen wat je betaalt, maar ook wat je met dezelfde middelen had kunnen verdienen of bereiken.
Het duidelijkste geval is je eigen tijd. Stel dat je een baan van 55.000 euro per jaar opgeeft om een bedrijf te starten. In jaar één neem je 18.000 euro op. Je opportuniteitskost is 37.000 euro, en dat is echt geld ook al toont geen factuur het. Als het bedrijf in jaar één 25.000 euro winst maakt, sta je nog steeds 12.000 euro achter op waar je anders had gestaan. Dat maakt de beslissing niet fout. Het maakt de vergelijking eerlijk.
Dezelfde logica geldt voor kapitaal. 30.000 euro besteed aan een bestelwagen is 30.000 euro dat niet aan marketing werd besteed en niet als veiligheidsbuffer op de bank staat. Vraag je af wat de op één na beste besteding had opgeleverd voordat je toezegt.
Twee fouten komen vaak voor. Ten eerste tellen oprichters alleen kasuitgaven en behandelen ze hun eigen onbetaalde uren als gratis. Een weekend besteed aan het bouwen van je eigen website is niet gratis. Het zijn 16 uur die je niet aan verkopen besteedde. Als een designer 1.200 euro rekent en die 16 uur 2.000 euro aan verkopen hadden kunnen opleveren, sta je met de designer 800 euro beter voor.
Ten tweede verwarren ze opportuniteitskosten met verzonken kosten. Geld dat al is uitgegeven is weg en zou de volgende beslissing niet moeten sturen. Opportuniteitskosten gaan altijd over de alternatieven die nog voor je liggen.
