Glossary

The business, finance and marketing terms behind every business plan. One term, one page, explained in plain language.

A

Amortisman Amortisman, uzun ömürlü bir varlığın maliyetini kullandığınız yıllara yayar.

Aylık Aktif Kullanıcılar Aylık aktif kullanıcı sayısı (MAU), ürününüzde son 30 gün içinde tanımlanmış bir eylemi gerçekleştiren benzersiz kişileri sayar.

B

B2B ve B2C Karşılaştırması B2B işletmelere, B2C ise bireysel tüketicilere satış yapmak anlamına gelir.

Başabaş Noktası Başabaş noktası, gelirinizin maliyetlerinizi tam olarak karşıladığı, dolayısıyla kârınızın sıfır olduğu satış hacmidir.

Benzersiz Satış Önerisi Benzersiz satış önerisi (USP), bir müşterinin alternatifler yerine sizi seçmesinin, bir rakibin bugün kopyalayamayacağı şekilde ifade edilmiş tek nedenidir.

Beyaz Etiket Beyaz etiket, başka bir şirketin kendi markası altında sattığı bir ürünü ya da hizmeti sizin üretmeniz anlamına gelir.

Brüt Marj Brüt marj, gelirinizden satılan malın maliyetini çıkardıktan sonra kalan, yüzde olarak gösterilen tutardır.

Ç

Çapraz Satış Çapraz satış, bir müşteriye zaten satın aldığı şeyi tamamlayan ek bir ürün sunmaktır: bir uçuşla sigorta, bir telefonla kılıf, muhasebe yazılımının yanında bordro yazılımı.

Çekirdek Yetkinlik Çekirdek yetkinlik, şirketinizin çoğu diğerinden daha iyi yaptığı, müşterilerin fark ettiği ve birden fazla ürüne uygulayabildiğiniz bir şeydir.

D

Değer Zinciri Değer zinciri, şirketinizin girdileri müşterinin ödeme yaptığı bir ürüne dönüştürmek için gerçekleştirdiği sıralı faaliyetler bütünüdür.

Değişken Maliyetler Değişken maliyetler, sattığınız birim sayısıyla birlikte artar ve azalır.

Dönüşüm Oranı Dönüşüm oranı, belirli bir eylemi tamamlayan kişilerin, buna fırsatı olan herkese oranıdır.

Durum Tespiti Durum tespiti, bir alıcının, yatırımcının ya da borç verenin para taahhüt etmeden önce yaptığı yapılandırılmış incelemedir.

Duyarlılık Analizi Duyarlılık analizi, bir varsayım değiştiğinde sonucunuzun nasıl değiştiğini test eder.

E

Ekonomik Hendek Ekonomik hendek, kârlarınızın saldırıdan kurtulmasının yapısal nedenidir.

F

Faaliyet Giderleri Faaliyet giderleri, sıklıkla OPEX olarak adlandırılır, işletmenizi çalıştırmanın tek bir birim üretmekle bağlantılı olmayan maliyetleridir.

FAVÖK FAVÖK, faiz, vergi ve amortisman öncesi kazanç anlamına gelir.

Fırsat Maliyeti Fırsat maliyeti, bir şey yerine başka bir şeyi seçtiğinizde vazgeçtiğiniz en iyi seçeneğin değeridir.

Fikri Mülkiyet Fikri mülkiyet, ellerinizle değil zihninizle yarattığınız şeylerin hukuki sahipliğidir: marka isimleri, buluşlar, metinler, yazılım kodu, tasarımlar ve ticari sırlar.

Fiyatlandırma Stratejisi Fiyatlandırma stratejisi, fiyatlarınızı belirlemek ve değiştirmek için kullandığınız yöntem, artı bunun arkasındaki mantıktır.

Freemium Freemium, sonsuza kadar ücretsiz kalan bir sürüm ile daha fazla özellik, daha fazla kapasite ya da daha az sınırlaması olan ücretli bir sürümden oluşan bir fiyatlandırma modelidir.

FVÖK FVÖK, faiz ve vergi öncesi kazanç anlamına gelir.

G

Geçiş Maliyetleri Geçiş maliyetleri, bir müşterinin ürününüzden başka bir ürüne geçmek için vazgeçmesi gereken her şeydir: para, zaman, yeniden eğitim, kaybedilen veri ve risk.

Gelir Akışı Gelir akışı, işletmenize giren paranın ayrı bir kaynağıdır, ne sattığınız ve müşterilerin nasıl ödeme yaptığıyla tanımlanır.

Gelirleştirme Gelirleştirme, kullanımı, dikkati ya da veriyi paraya nasıl dönüştürdüğünüzdür.

Giriş Engelleri Giriş engelleri, yeni bir şirketin pazarınızda rekabet edebilmesi için aşması gereken engellerdir.

Girişim Aşaması Girişim aşaması, işletmenizin test edilmemiş bir fikirden ödeme yapan müşterileri olan bir ürüne kadar ne kadar ilerlediğini tanımlar.

Gizli Gelir Gizli gelir, bir işletmenin ayrı bir gelir kalemi olarak takip etmediği faaliyetlerden zaten kazandığı ya da kazanabileceği paradır.

H

Harekete Geçirici Mesaj Harekete geçirici mesaj, birinden atmasını istediğiniz somut bir sonraki adımdır: bir düğme, bir bağlantı ya da bir metin satırı.

İ

İdeal Müşteri Profili İdeal müşteri profili, ürününüzden en çok değeri alan ve sizin için hizmet vermesi en ucuz olan müşteri türünü tanımlar.

İki Taraflı Pazar İki taraflı pazar, iki farklı kullanıcı grubunu bir araya getirir ve onları eşleştirerek değer yaratır: sürücüler ve yolcular, ev sahipleri ve misafirler, alıcılar ve satıcılar.

İlk Hareket Avantajı İlk hareket avantajı, bir pazara herkesten önce girmenizden elde ettiğiniz faydadır: en iyi marka adı, ilk müşteriler ve düşük fiyatlarla imzalanan tedarik anlaşmaları.

İşletme Sermayesi İşletme sermayesi, dönen varlıklarınız eksi kısa vadeli yükümlülüklerinizdir.

J

Jilet Modeli Jilet modeli, temel ürünü ucuza satıp ihtiyaç duyduğu sarf malzemelerinden kazanmak anlamına gelir.

K

Kâr Marjı Kâr marjı, maliyetlerden sonra gelirinizin ne kadarının kâr olarak kaldığını yüzde olarak gösterir.

Kâr ve Zarar Tablosu Kâr ve zarar tablosu, P&L ya da gelir tablosu olarak da adlandırılır, bir dönem için gelirinizi ve tüm maliyetlerinizi listeler ve net kârla sona erer.

Katkı Payı Katkı payı, bir satıştan o satışın değişken maliyetleri çıkarıldıktan sonra kalan miktardır.

Kayıp Oranı Kayıp oranı, bir dönem içinde, genellikle bir ay, ödeme yapmayı bırakan müşterilerin payıdır.

Kıyaslama Kıyaslama, kendi rakamlarınızı bir referans noktasıyla karşılaştırmaktır: bir rakip, sektör ortalaması ya da geçmiş performansınız.

Kilitlenme Etkisi Kilitlenme etkisi, bir rakibe geçişin müşteriye para, zaman ya da veri kaybettirdiği durumda ortaya çıkar; böylece daha iyi bir teklif çıksa bile müşteri kalmaya devam eder.

Kohort Analizi Kohort analizi, müşterilerinizi katıldıkları aya göre gruplandırıp her grubu zaman içinde ayrı ayrı izlemektir.

Komisyon Modeli Komisyon modeli, ürünün kendisi için ücret almak yerine, oluşturulmasına yardımcı olduğunuz her işlemden bir yüzde ya da sabit bir ücret kazandırır.

Kullandıkça Öde Kullandıkça öde, gerçek tüketim için ücretlendirir: kilovat saat başına, API çağrısı başına, gigabayt başına, kiralama saati başına, basılan sayfa başına.

Kullanıcı Başına Ortalama Gelir Kullanıcı başına ortalama gelir, işletmenizin belirli bir dönemde her müşteriden kazandığı gelirdir.

Kuruluş Maliyetleri Kuruluş maliyetleri, işletmeniz ilk avrosunu kazanmadan önce ödediğiniz tek seferlik giderlerdir.

Kurumsal Yönetişim Kurumsal yönetişim, bir şirketin nasıl yönetildiğini ve denetlendiğini belirleyen kurallar, roller ve karar hakları bütünüdür.

L

Likidite Likidite, faturaları vadesi geldiğinde ödeyebilme yeteneğinizdir.

M

Maliyet Yapısı Maliyet yapısı, toplam maliyetlerinizin sabit ve değişken arasında nasıl bölündüğünü ve hangi kategorilere düştüğünü tanımlar.

Marka Kimliği Marka kimliği, insanların sizi tanıması için kontrol ettiğiniz görsel ve işitsel öğeler bütünüdür: isim, logo, renkler, tipografi, görseller, ses tonu ve arkasındaki vaat.

Marka Tescili Marka tescili, ürünlerinizi ya da hizmetlerinizi tanımlayan ve başkalarınınkinden ayıran korunan bir işarettir: bir isim, bir logo, bir slogan, bazen bir ses ya da renk.

Mevsimsellik Mevsimsellik, yıl boyunca talepteki öngörülebilir iniş çıkışların örüntüsüdür.

Mevzuata Uygunluk Mevzuata uygunluk, işletmenizi geçerli kurallar içinde yürütmek anlamına gelir: iş kaydı, vergi raporlaması, veri koruma, istihdam kuralları, ürün güvenliği ve sektör lisansları.

Müşteri İlişkileri Yönetimi Müşteri ilişkileri yönetimi, potansiyel müşteriler ve müşterilerle her etkileşimi tek bir yerde kaydetme ve düzenleme uygulamasıdır.

Müşteri Tutundurma Müşteri tutundurma, mevcut müşterilerinizin kaçının belirli bir dönem boyunca sizden almaya devam ettiğini ölçer.

N

Nakit Akışı Nakit akışı, bir dönemde banka hesabınıza fiilen giren ve çıkan paradır.

Nakit Süresi Nakit süresi, işletmenizin nakdi tükenmeden önce faaliyetlerini sürdürebileceği ay sayısıdır.

Nakit Yakma Hızı Nakit yakma hızı, şirketinizin nakit harcama hızıdır, genellikle aylık ölçülür.

Net Kâr Net kâr, gelirden düşülen her maliyetten sonra kalan tutardır: satılan malın maliyeti, faaliyet giderleri, amortisman, faiz ve vergiler.

O

Onboarding Onboarding, birinin sizinle olan yolculuğunun yapılandırılmış ilk aşamasıdır: ürününüzü kullanmaya başlayan yeni bir müşteri ya da işe başlayan yeni bir çalışan.

Oynaklık Oynaklık, bir değerin zaman içinde ortalaması etrafında ne kadar güçlü salındığını tanımlar: gelir, fiyatlar, döviz kurları, sipariş hacmi, maliyetler.

Ö

Özkaynak Özkaynak, bir şirketteki sahiplik payıdır.

P

Patent Patent, teknik bir buluş üzerinde süreli bir tekeldir.

Paydaş Paydaş, işletmenizden etkilenen ya da onu etkileyebilen herhangi bir kişi ya da gruptur: kurucular, çalışanlar, müşteriler, tedarikçiler, yatırımcılar, kredi verenler, ev sahipleri, düzenleyiciler ve komşular.

Pazar Araştırması Pazar araştırması, para harcamadan önce müşteriler, rakipler ve pazar büyüklüğü hakkında bilgilerin sistematik olarak toplanmasıdır.

Pazara Çıkış Süresi Pazara çıkış süresi, bir ürün üzerinde çalışmaya başlama ile müşterilerin onu gerçekten satın alabildiği an arasındaki süredir.

Pivot Pivot, işinizin temel bir unsurunda bilinçli bir değişikliktir: müşteri, sorun, ürün ya da gelir modeli.

Potansiyel Müşteri Üretimi Potansiyel müşteri üretimi, sizden alım yapabilecek kişileri ya da şirketleri bulup onlarla iletişim kurma yolunu toplama işidir.

R

Rekabet Avantajı Rekabet avantajı, müşterilerin sizi alternatiflere tercih etmesinin, rakiplerin hızlıca kopyalayamayacağı somut bir nedenidir.

Risk Matrisi Risk matrisi, yanlış gidebilecek şeyleri iki soruya göre sıralayan bir tablodur: ne kadar olası ve ne kadar zarar verir?

S

Sabit Maliyetler Sabit maliyetler, ne kadar sattığınızdan bağımsız olarak aynı kalan giderlerdir.

Sabit Ücret Sabit ücret, bir dönem içinde sınırsız ya da geniş sınırlı kullanım için sabit bir fiyattır.

Satılan Malın Maliyeti Satılan malın maliyeti, ya da SMM, bir dönemde sattığınız ürün ya da hizmetleri üretmenin doğrudan maliyetidir.

Satış Kanalı Satış kanalı, ürününüzün ödeme yapan bir müşteriye ulaştığı yoldur.

Satış Yaklaşımı Satış yaklaşımı, ilgiyi imzalanmış bir anlaşmaya dönüştürdüğünüz tekrarlanabilir yoldur.

Savunulabilirlik Savunulabilirlik, bir rakibin denemeye karar verdiğinde müşterilerinizi almasının ne kadar zor olduğudur.

Sermaye Gereksinimi Sermaye gereksinimi, işinizi başlatmak ve kendi maliyetlerini karşılayana kadar yürütmek için ihtiyaç duyduğunuz toplam paradır.

Sermaye Harcaması Sermaye harcaması, ya da CAPEX, bir yıldan uzun süre kullanacağınız varlıklara harcadığınız paradır: makineler, araçlar, binalar ya da büyük yazılım sistemleri.

SMART Hedefler SMART hedefler, Spesifik, Ölçülebilir, Ulaşılabilir, İlgili ve Zaman Sınırlı olacak şekilde yazılmış hedeflerdir.

T

Tedarik Zinciri Tedarik zinciri, bir ürünün hammaddeden müşterinin eline ulaşana kadar izlediği tüm yoldur: tedarikçiler, üretim, nakliye, depolama ve teslimat, artı geri dönen iadeler.

Tekrarlayan Gelir Tekrarlayan gelir, genellikle aboneliklerden ya da hizmet sözleşmelerinden gelen, öngörülebilir bir programda tekrarlanan gelirdir.

Temas Noktası Temas noktası, bir kişinin işletmenizle temasa geçtiği herhangi bir andır: bir reklam, bir arama sonucu, web siteniz, bir paket, bir fatura, bir destek yanıtı, bir değerlendirme.

U

Uzun Kuyruk Uzun kuyruk, çok sayıda nadiren satılan ürünün toplamda birkaç çok satandan daha fazla gelir ürettiği bir satış örüntüsüdür.

Ü

Üst Satış Üst satış, bir müşteriye zaten satın aldığı şeyin daha büyük, daha iyi ya da daha uzun bir sürümünü satmaktır: daha büyük bir plan, daha uzun bir sözleşme, daha fazla koltuk ya da premium bir model.

Y

Yatırım Getirisi Yatırım getirisi (ROI), bir yatırımın maliyetine kıyasla ne kadar kâr ürettiğini ölçer.