Capital expenditure, czyli CAPEX, to pieniądze, które wydajesz na aktywa używane dłużej niż rok: maszyny, pojazdy, budynki albo większe systemy informatyczne. CAPEX nie pojawia się jako koszt w rachunku zysków i strat w roku, w którym płacisz. Zamiast tego jest rozliczany przez amortyzację na przestrzeni kilku lat.
CAPEX i OPEX to dwa sposoby wydawania pieniędzy o bardzo różnym wpływie na Twoje liczby. Maszyna za 24 000 euro to CAPEX. Twoje konto bankowe spada teraz o 24 000 euro, ale przy okresie użytkowania wynoszącym sześć lat, w tegorocznym rachunku zysków i strat pojawia się tylko 4000 euro amortyzacji. Wynajem tej samej maszyny za 500 euro miesięcznie to OPEX: 6000 euro trafia do tegorocznego rachunku zysków i strat, a gotówka wypływa stopniowo.
Ta różnica ma znaczenie z dwóch powodów. Po pierwsze, CAPEX sprawia, że Twój pierwszy rok wygląda na bardziej zyskowny, niż wskazuje na to stan Twojego konta. Po drugie, CAPEX jest zwykle powodem, dla którego młoda firma w ogóle potrzebuje finansowania. Banki chętniej udzielają pożyczek pod zastaw aktywów niż pod wynagrodzenia.
Przykład liczbowy dla piekarni. Piec 45 000 euro, chłodnictwo 12 000 euro, wyposażenie sklepu 28 000 euro, samochód dostawczy 20 000 euro. Łączny CAPEX to 105 000 euro, zanim sprzedasz pierwszy bochenek. Przy średnim okresie użytkowania dziesięciu lat, roczna amortyzacja wynosi 10 500 euro, czyli 875 euro miesięcznie. Rachunek zysków i strat obciążają 875 euro miesięcznie, podczas gdy plan finansowania musi udźwignąć 105 000 euro pierwszego dnia.
Dwa błędy zdarzają się często. Założyciele wpisują pełną kwotę zakupu jako koszt w rachunku zysków i strat, a potem dodatkowo ją amortyzują, co liczy te same pieniądze dwa razy. Albo planują CAPEX tylko na pierwszy rok i zapominają o wymianie sprzętu. Laptopy o trzyletnim okresie użytkowania w pięcioletnim planie oznaczają drugi zakup w roku czwartym.
Plan finansowy Foundor oddziela inwestycje od kosztów bieżących, dzięki czemu oba efekty pozostają widoczne.
